Bữa sáng→Chùa Hoa Nghiêm→Đại Thanh Chân Tự→Bữa trưa→Thuần Dương Cung→Chùa Thiện Hóa→Văn Miếu→Quan Đế Miếu→Cửu Long Bích→Bữa tối
Ở Đại Đồng, bắt đầu buổi sáng với một bát mì dao gọt là lựa chọn đúng đắn nhất. Tất nhiên, nếu bạn cần cà phê để tỉnh táo, chúng tôi cũng đã chuẩn bị những gợi ý tuyệt vời cho bạn.
Vé vào cửa: mùa cao điểm 50 NDT/người, mùa thấp điểm 40 NDT/người. Giờ mở cửa: 1/11 - 31/3 năm sau: 08:30-18:00 (ngừng bán vé và vào cổng lúc 17:00) 1/4 - 31/10: 08:00-17:30 (ngừng bán vé và vào cổng lúc 17:00) Thời gian tham quan gợi ý: 2 giờ Chùa Hoa Nghiêm là một ngôi đại tự Phật giáo hùng vĩ có lịch sử hơn nghìn năm, được khởi dựng vào thế kỷ 11 sau Công nguyên, ban đầu là gia miếu của hoàng tộc. Cùng với chùa Độc Lạc ở Thiên Tân và chùa Phụng Quốc ở Liêu Ninh, nơi đây được xưng là ba ngôi chùa thời Liêu còn tồn tại lớn nhất Trung Quốc. Nhà Liêu là một chính quyền dân tộc thiểu số tồn tại trong lịch sử Trung Quốc từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 12 sau Công nguyên. Người Khiết Đan với tư cách là giai tầng thống trị đã cai quản phần lớn miền bắc Trung Quốc. Họ không chỉ thiện chiến mà còn hết sức sùng tín Phật giáo. Họ chọn Đại Đồng làm một trong bốn kinh đô và đầu tư rất nhiều nguồn lực để xây dựng cung điện và chùa chiền tại đây. Phong cách nghệ thuật thời Liêu rất đặc sắc, mang lại cảm giác “lớn” và “mạnh”. Kiến trúc của họ có quy mô đồ sộ, tạo hình mộc mạc, khí thế hùng vĩ; không tinh xảo cầu kỳ như kiến trúc về sau mà toát lên một sức mạnh chất phác. Những kết cấu gỗ khổng lồ và các pho tượng hùng hồn mà ta thấy ở chùa Hoa Nghiêm chính là minh chứng rõ nét nhất cho mỹ cảm hào sảng ấy của thời Liêu. Nơi đây không giống các ngôi chùa khác thường quay mặt về nam, mà theo tập tục thờ mặt trời của người Khiết Đan, khu chùa tọa tây hướng đông, phù hợp với quy luật mặt trời mọc ở đông và lặn ở tây. Ngôi chùa này cũng không chỉ thuộc về thời Liêu; nơi đây còn có điện đường thời Kim (1115—1234), tượng Phật thời Minh (1368—1644), tranh tường thời Thanh (1616—1912). Thực tế, đây là một kho tàng nghệ thuật tôn giáo được cùng tạo dựng qua 800 năm bởi bốn triều đại và hàng chục thế hệ nghệ nhân. Kiến trúc chùa Hoa Nghiêm được bố trí theo trục đông - tây. Hơn 30 công trình đơn thể như sơn môn, điện Phổ Quang Minh, Đại Hùng Bảo Điện, điện Bạc Già Giáo Tạng, tháp Hoa Nghiêm... lần lượt xếp trên hai trục chính nam - bắc trong chùa, bố cục chặt chẽ, quy mô to lớn. Điểm hấp dẫn cốt lõi ở đây là nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc. Kiến trúc của chùa Hoa Nghiêm mang đậm đặc trưng dân tộc Khiết Đan, nhưng cũng có nhiều công trình vẫn giữ thói quen bố cục của kiến trúc truyền thống Hán tộc, chẳng hạn như điện Hải Hội vẫn tọa bắc hướng nam. Điều này là do phong cách truyền thống của người Khiết Đan và người Hán khi đó đã hòa quyện với nhau, và khi xây dựng chùa Hoa Nghiêm thường sử dụng các nghệ nhân người Hán lành nghề. Không chỉ vậy, trong một số chi tiết kiến trúc còn có thể nhận ra đặc trưng của các dân tộc khác. Từ giữa thế kỷ 15, nhu cầu quản lý chùa và hành hương thay đổi: cụm phía bắc lấy Đại Hùng Bảo Điện làm trung tâm được gọi là Thượng Hoa Nghiêm Tự; cụm phía nam lấy điện Bạc Già Giáo Tạng làm trung tâm được gọi là Hạ Hoa Nghiêm Tự. Hai bên mở sơn môn riêng, hình thành bố cục riêng, từ đó xuất hiện cách gọi “thượng tự” và “hạ tự”. Trong đó, Đại Hùng Bảo Điện là một trong những điện Phật bằng kết cấu gỗ lớn nhất còn tồn tại ở Trung Quốc, quy mô đơn thể chỉ đứng sau điện Thái Hòa của Cố Cung, Thái Miếu và điện Linh Ân của Trường Lăng thời Minh. Mái điện khổng lồ chỉ được chống đỡ bằng kết cấu gỗ phức tạp mà không dùng một chiếc đinh sắt nào, vô cùng chấn động. Còn điện Bạc Già Giáo Tạng là một điểm nhấn lớn khác. Nơi đây lưu giữ 31 pho tượng tuyệt mỹ, đặc biệt một tượng Bồ Tát mỉm cười để lộ răng được mệnh danh là “Venus phương Đông”, ngoài ra còn có lầu gác thiên cung tráng lệ và những bức bích họa đầy màu sắc. Về phần tháp Hoa Nghiêm, ngoài việc có thể phóng tầm mắt ngắm toàn cảnh cổ thành Đại Đồng, bên dưới còn có một địa cung bằng đồng nguyên chất được xây dựng thời hiện đại, nơi cất giữ xá lợi của các vị cao tăng. Đến đây, bạn không cần kiến thức tôn giáo cao siêu, chỉ cần dùng mắt thường cũng có thể trực quan cảm nhận sự hùng vĩ của kiến trúc tôn giáo cổ đại Trung Quốc và sức sáng tạo nghệ thuật đáng kinh ngạc của các nghệ nhân. Thứ tự tham quan gợi ý: Lối vào sơn môn → điện Dược Sư → điện Di Đà → điện Phổ Quang Minh → Đại Hùng Bảo Điện → tháp Hoa Nghiêm → điện Bạc Già Giáo Tạng → lối ra
Giờ mở cửa: khoảng 8:00–18:00 Miễn phí vé vào cửa Thời gian tham quan đề xuất: 20 phút Tips: 1. Cố gắng tránh mặc quần đùi, váy ngắn, áo không tay hoặc trang phục quá hở hang. 2. Không nói to, chạy nhảy đùa giỡn. 3. Khi vào đại sảnh hành lễ thường cần tháo giày, có thể tự mang theo tất dày; trong điện cần đi nhẹ nói khẽ, không chạm vào thảm cầu nguyện và các tín đồ đang hành lễ. 4. Nếu gặp giờ hành lễ, hãy cố gắng đứng xem yên lặng bên ngoài điện hoặc tạm thời chờ đợi. 5. Có thể chụp ảnh kiến trúc bên ngoài; còn bên trong điện có được phép chụp ảnh hay không, vui lòng chú ý biển báo tại chỗ hoặc hỏi nhân viên Nếu nói chùa Hoa Nghiêm là nơi viết câu chuyện của Phật vào trong cung điện, thì Đại Thánh đường Hồi giáo Đại Đồng là nơi xây những cuộc đối thoại văn minh trên Con đường Tơ lụa và dấu ấn ngàn năm vào trong một khuôn viên. Ngôi thánh đường này được xây dựng vào khoảng năm 1300 sau Công nguyên, được trùng tu và mở rộng quy mô lớn vào giữa thế kỷ 18. Đây không chỉ là nhà thờ Hồi giáo duy nhất ở Trung Quốc được ghi vào “Nhị thập tứ sử” (tên gọi chung của 24 bộ chính sử cổ đại Trung Quốc, là hệ thống sử thư chính thống quan trọng nhất để nghiên cứu văn minh Trung Hoa), mà còn là một “truyền thuyết nghìn năm kết hợp Đông - Tây” ẩn mình trong cổ thành. Nơi đây không có những mái vòm cao vút hay tháp nhọn thanh mảnh, mà thoạt nhìn là tường gạch, mái ngói, sân viện rất “kiểu Trung Hoa”. Nhưng nhìn kỹ sẽ thấy: trên cửa là chữ Ả Rập, trên tường là trăng lưỡi liềm, trong điện là những mái vòm và hoa văn kiểu Ả Rập — một ngôi thánh đường Hồi giáo điển hình với “vỏ ngoài Hán phong + cốt lõi Hồi giáo”. Đây vừa là sự tiếp nối của kết cấu gỗ truyền thống Trung Quốc, vừa là thực hành bản địa hóa của ngôn ngữ trang trí Hồi giáo tại Trung Quốc; hai yếu tố này hòa quyện rất tự nhiên trong từng chi tiết. Bậc đá trước cổng vào cao hơn sân chính khoảng 1,5 mét, là điểm cao nhất của toàn viện; sau khi vào cổng, mặt đất dốc thoai thoải từ đông sang tây và hạ dần theo từng cấp. Qua nhiều lớp sân viện, nhiều lần “bước xuống bậc”, cuối cùng sân chính trước đại sảnh hành lễ bỗng trở nên rộng mở. Trình tự “cao trước thấp sau, hẹp trước rộng sau” này về mặt tâm lý sẽ từ từ kéo con người ra khỏi sự ồn ào bên ngoài và đưa vào bầu không khí tôn giáo. Đại Thánh đường Hồi giáo Đại Đồng là một ngôi thánh đường nghìn năm “bề ngoài rất Trung Hoa, nội tâm rất Hồi giáo”. Ở đây, mỗi sân viện đều có chức năng và bầu không khí riêng. Hai sân phía trước khá hẹp, là “không gian chuyển tiếp”, giúp lòng người lắng lại trước; sân chính thì rộng rãi, thoáng đãng, đại sảnh hành lễ ở vị trí trung tâm như trấn giữ, tạo nên cao trào của cả quần thể kiến trúc. Kiểu tiến dần từng lớp, tiết tấu lúc thu lúc mở này là logic thẩm mỹ điển hình của sân viện Trung Hoa, chú trọng sự triển khai chậm rãi qua từng vòng từng lớp. Sự tồn tại của nó chứng minh rằng tín ngưỡng ngoại lai ở Trung Quốc không phải bị “đồng hóa” mất, mà là bén rễ và phát triển theo cách của Trung Quốc. Những nền văn hóa khác nhau có thể cùng chung sống trong một thành phố, dưới cùng một mái hiên.
Sau một buổi sáng tham quan, chúng tôi đã chuẩn bị những gợi ý bữa trưa với các món thịt đầy đặn cho bạn; tất nhiên, nếu bạn ăn chay, cũng có rất nhiều món ngon để thử.
Vé vào cửa miễn phí, đóng cửa vào thứ Hai Thời lượng tham quan đề xuất: 30 phút Cung Thuần Dương ở Đại Đồng là cung quán Đạo giáo phái Toàn Chân duy nhất còn tồn tại trong thành cổ Đại Đồng, được xây dựng vào đầu thế kỷ 13, đến nay đã có hơn tám trăm năm lịch sử. Đây cũng là “Bắc cung” trong “ba Cung Thuần Dương lớn của Sơn Tây” (Vĩnh Lạc Cung ở Nhuế Thành là “Nam cung”, rất đáng để ghé thăm, còn Cung Thuần Dương ở Thái Nguyên là “Trung cung”). Nơi này không lớn, chỉ có 6010 mét vuông, nhưng rất tinh xảo. Vừa là nơi tôn giáo, vừa mang nét thanh nhã của vườn cảnh, ẩn mình giữa khu phố sầm uất trên phố Tây Lầu Trống, náo nhiệt mà vẫn yên tĩnh, thể hiện đầy đủ sự theo đuổi “đạo pháp tự nhiên” của Đạo gia. Ngôi đạo quán này đã trải qua nhiều lần trùng tu trong suốt hàng trăm năm. Sau năm 2008, khi thành phố Đại Đồng tiến hành dự án bảo tồn và phục hồi thành cổ, nơi đây được đại tu tổng thể quy mô lớn theo phương thức tháo dỡ toàn bộ kết cấu rồi tu sửa, và mở cửa trở lại vào năm 2011. Mặt bằng tổng thể của quần thể cung quán này rất giống một con rùa, bởi vì Huyền Vũ, vị thần hộ mệnh phương Bắc trong Đạo giáo, có hình dạng tương tự rùa, tượng trưng cho trường thọ và vững bền. Sơn môn ở phía trước nhất tượng trưng cho đầu rùa, còn “Nguy các” ba tầng ở trung tâm sân viện cuối cùng tượng trưng cho đuôi rùa. Đây là một điện đường Đạo giáo quý giá; phong cách kiến trúc tổng thể của nó, cùng các cấu kiện lưu ly tinh mỹ, chạm khắc gỗ và chạm khắc gạch đều rất đáng để ngắm nhìn kỹ. Nơi đây thờ phụng một trong những tổ sư Đạo giáo là “Lã Động Tân”. Những truyền thuyết về ông được giới thiệu chi tiết trong “Tổ Sư Điện”. Tất nhiên, nếu bạn đã từng dùng chương trình 《Hành trình Thiền treo lơ lửng》 của chúng tôi để tham quan Huyền Không Tự, thì hẳn cũng đã hiểu khá sâu về nhân vật truyền kỳ này. Du khách, người dâng hương và tín chúng bình thường đều phải đi vào từ các cửa phụ hai bên, không được đi qua cửa chính ở giữa. Cửa chính chỉ mở cho đế vương, tượng thần và các đạo sĩ tu chân đắc đạo, bởi vì cửa giữa tượng trưng cho “thiên môn” hoặc “thần đạo”, là con đường để thần linh và khí của trời đất đi qua. Nếu người phàm tùy tiện ra vào bằng cửa giữa thì bị xem là thất lễ, vượt phận, thậm chí có thể bị cho là “mạo phạm thần linh”. Vào từ cửa bên trái thì bước chân trái trước; vào từ cửa bên phải thì bước chân phải trước. Tuyệt đối không giẫm lên bậu cửa — bậu cửa tượng trưng cho “ranh giới”, là đường phân chia giữa sự thiêng liêng và cõi thế tục. Trình tự tham quan: Sơn môn - Linh Quan Điện → Tổ Sư Điện → Ngũ Đế Điện → Nãi Nãi Điện → Tam Thanh Điện → Tây khóa viện
Giá vé: 40 NDT Thời lượng tham quan đề xuất: 1,5 giờ Giờ mở cửa: 1/11 - 30/4 năm sau: 08:30-17:30 (ngừng bán vé và vào cửa lúc 17:00) 1/5 - 31/10: 08:00-17:30 (ngừng bán vé và vào cửa lúc 17:00) Đây là ngôi chùa thời Liêu - Kim (hai chính quyền dân tộc thiểu số tồn tại từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 13) có quy mô lớn nhất và được bảo tồn hoàn chỉnh nhất còn tồn tại ở Trung Quốc, đồng thời cũng là một trong những đơn vị di tích văn vật trọng điểm toàn quốc đầu tiên. Nơi đây được xây dựng lần đầu vào giữa thế kỷ 8, bị hủy hoại bởi chiến tranh vào đầu thế kỷ 12, sau đó được xây dựng lại vào giữa thế kỷ 12. Năm 1445, hoàng đế đương thời ban tên là “Chùa Thiện Hóa”. Cho đến ngày nay, đây vẫn là ngôi chùa thời Liêu - Kim lớn nhất và hoàn chỉnh nhất còn tồn tại ở Trung Quốc; xét từ điểm này, nó rất giống với chùa Hoa Nghiêm đã tham quan vào buổi sáng, chỉ là chùa Thiện Hóa được bảo tồn hoàn chỉnh hơn. Hiện nay, ngôi chùa này có diện tích 52.543 mét vuông, chiều dài bắc - nam là 209 mét, chiều rộng đông - tây là 251,4 mét, còn bảo tồn bốn công trình kiến trúc cổ cốt lõi “một Liêu ba Kim”. Trong đó, Đại Hùng Bảo Điện là một trong “tám công trình kiến trúc thời Liêu lớn” của Trung Quốc, rất đáng để mọi người yêu thích lịch sử và nghệ thuật vào khám phá. Thứ tự tham quan: Bích Chiếu Ngũ Long → Sơn môn (Điện Thiên Vương) → Điện Tam Thánh → Đại Hùng Bảo Điện
Vé vào cửa miễn phí Thời lượng tham quan đề xuất: 30 phút Giờ mở cửa: 1/5 - 31/10: 08:00-18:00 (ngừng vào cửa lúc 17:30) 1/11 - 30/4 năm sau: 08:30-17:30 (ngừng vào cửa lúc 17:00) Văn Miếu phủ Đại Đồng chính là “miếu Khổng Tử + trường học do nhà nước điều hành” ở cấp cao nhất của Đại Đồng thời cổ đại. Được xây dựng vào năm 426, nơi đây trở thành ghi chép sớm nhất trong lịch sử Trung Quốc về việc lập miếu Khổng Tử trong trường học, và được xem là “nguồn gốc của phủ học Trung Quốc”. Đến năm 1375, nơi này chính thức trở thành trường học do nhà nước điều hành của Đại Đồng. Đây vừa là nơi tế tự Khổng Tử, vừa là học phủ cao nhất và trung tâm giáo dục Nho học của phủ Đại Đồng. Ngày nay, đây là một quần thể kiến trúc cổ rộng lớn ở góc đông nam của thành cổ Đại Đồng, là đơn vị bảo tồn di tích văn vật cấp tỉnh Sơn Tây, với diện tích khoảng 40.000 mét vuông. Trong giai đoạn đầu của các nền văn minh cổ đại trên thế giới, giáo dục hầu như đều gắn với “không gian tế tự thiêng liêng / quyền uy”, chỉ khác là họ thờ thần, còn điểm độc đáo của văn miếu Trung Quốc nằm ở chỗ nơi đây thờ bậc thánh hiền Khổng Tử, mang tính nhân văn và tính thế tục. Nơi đây không thờ thần, chỉ thờ thánh hiền; không phụ thuộc vào thần quyền, chỉ tôn sùng mạch văn hóa và giáo dục. Thể chế lấy nhân văn làm cốt lõi, chính trị và giáo hóa bổ trợ cho nhau, tế tự và giáo dục hợp nhất này là trí tuệ văn hóa độc đáo của Trung Quốc, thậm chí của toàn bộ vòng văn hóa Nho giáo Đông Á. Tuy nơi đây có dựng tượng Khổng Tử và hằng năm đều cử hành tế lễ ông, nhưng không phải là thờ Khổng Tử như một vị thần, mà là tôn kính ông như một người thầy xứng đáng được kính trọng, một bậc thánh hiền, nhà giáo dục, người tổng hợp đại thành văn hóa; ông không phải thần, không phải đấng sáng thế, không phải đấng cứu thế, không có sức mạnh siêu nhiên, không có sự cứu rỗi ở đời sau, không có giáo lý do thần khải ban. Mục đích của việc tế tự là tôn đạo thống, coi trọng giáo dục, làm sáng tỏ luân thường, chấn hưng giáo hóa; chứ không phải cầu phù hộ, tiêu tai, vãng sinh hay sám hối, hoàn toàn khác với những yêu cầu cốt lõi của bất kỳ tôn giáo mang tính toàn cầu nào. Bản thân Nho gia từ đầu đến cuối luôn nhấn mạnh đạo đức thế tục, triết học chính trị và hệ thống giáo dục, chưa từng tôn thờ sức mạnh siêu nhiên, mà nhấn mạnh “kính quỷ thần nhưng giữ khoảng cách”, đây là khác biệt bản chất nhất với tôn giáo. Tế lễ ở Khổng Miếu là nghi lễ mang tính thể chế được hình thành sau khi học phái Nho gia chuyển từ “tư tưởng” thành “văn hóa chính thống của quốc gia”: Dùng hình thức tế tự long trọng nhất để xác lập tính thiêng liêng của giáo dục, tính chính thống của văn hóa, tính chính đáng của đạo đức xã hội, tức là nâng “tôn sư trọng đạo, lấy văn hóa để cảm hóa con người” lên tầm nghi lễ cao nhất của quốc gia. Hành vi văn hóa đã kéo dài gần hai nghìn năm này cũng đặt nền cho phẩm chất ăn sâu trong người Trung Quốc là tôn trọng tri thức và yêu thích học tập. Vậy thì, vì sao người ta lại tôn sùng Khổng Tử đến vậy? Chúng tôi sẽ cho bạn biết câu trả lời trước điện Đại Thành. Trình tự tham quan: Cổng Linh Tinh → Nghi Môn → Phán Trì + Cầu Trạng Nguyên → Cổng Đại Thành → Điện Đại Thành → Tôn Kinh Các
Vé vào cửa miễn phí Thời gian tham quan đề xuất: 30 phút Giờ mở cửa: 08:30-17:00 (ngừng vào cửa lúc 17:00) Nếu như Văn Miếu là “trái tim mạch văn” của Đại Đồng, thì Miếu Quan Đế chính là “khí phách võ hồn” của Đại Đồng. Đại điện này được xây dựng vào thế kỷ 13 sau Công nguyên, thờ “Võ Thánh” Quan Vũ. Trong văn hóa truyền thống Trung Quốc, Quan Vũ sánh vai cùng “Văn Thánh” Khổng Tử, một người đại diện cho văn, một người đại diện cho võ, cùng nhau tạo thành trụ cột tinh thần của người Trung Quốc. Theo ghi chép lịch sử, vốn dĩ trong thành Đại Đồng có tới 16 ngôi Miếu Quan Đế, trong đó ngôi có quy mô lớn nhất và lịch sử lâu đời nhất là Miếu Quan Đế ở phía đông lầu trống này, người địa phương gọi là “Đại Miếu”, là quốc bảo chỉ đứng sau chùa Hoa Nghiêm và chùa Thiện Hóa. Các công trình còn lại từ thế kỷ 13 hiện nay chủ yếu gồm sơn môn, điện qua, chính điện và lầu Xuân Thu trên trục trung tâm, với tổng diện tích 12.000 mét vuông. Điều thú vị là, nơi này có thể được bảo tồn là vì từng được dùng làm trường học; đây cũng là công trình duy nhất từ thời nhà Nguyên (thế kỷ 13) còn được bảo tồn trong khu vực nội thành Đại Đồng. Thứ tự tham quan: Sơn môn → Điện qua → Chính điện → Lầu Xuân Thu
Vé vào cửa: 10 tệ Thời gian tham quan đề xuất: 15-20 phút Giờ mở cửa: 08:30-17:00 Bức tường rực rỡ này được xây dựng vào năm 1392, dài 45,5 mét, cao 8 mét, dày 2,02 mét. Nó ra đời sớm hơn Bích Cửu Long ở Tử Cấm Thành Bắc Kinh 350 năm, đồng thời có quy mô lớn hơn và khí thế hùng vĩ hơn. Đây là bức tường Cửu Long bằng lưu ly hiện còn lớn nhất và lâu đời nhất ở Trung Quốc. Chín con rồng trên bức tường này có tư thế khác nhau, tuyệt đối không con nào giống con nào. Chúng cuộn mình giữa sóng lớn và mây mù, trong đó con rồng ở chính giữa là trung tâm của toàn bộ bức tranh, bởi vì nó có màu vàng. Vào thời đó, màu vàng là màu dành riêng cho hoàng gia. Hai bên con rồng vàng ở trung tâm lần lượt là hai con rồng màu tím; ra ngoài nữa là hai con rồng màu vàng; ở rìa ngoài cùng là hai con rồng màu xanh lam-xanh lục. Cách sắp xếp này không hề ngẫu nhiên mà tuân theo chế độ lễ nghi nghiêm ngặt: trung tâm là tôn quý nhất, vàng là cao quý, tím đứng sau. Chín con rồng đối xứng thành từng cặp, tạo nên cảm giác cân bằng cực kỳ ổn định, tượng trưng cho “thiên hạ thái bình” và “cửu châu thống nhất” (Trung Quốc thời cổ có tổng cộng chín châu). Bích Cửu Long ở Đại Đồng đã trải qua hơn sáu trăm năm mưa gió mà vẫn rực rỡ như mới. Ngoài việc được làm từ các cấu kiện lưu ly chất lượng cao, còn nhờ một kỹ thuật kiến trúc đặc biệt — mái “lưỡng trích thủy”. Nhìn phần trên: mái của nó là kiểu mái ngũ tích đặc biệt, không chỉ đẹp mắt mà quan trọng hơn là có thể dẫn nước mưa ra phía sau thân tường một cách hiệu quả, tránh để nước mưa trực tiếp xói mòn lớp men lưu ly trên bề mặt tường. Nhìn phần dưới: bệ đỡ là một tầng bệ Tu Di dày chắc, trên đó chạm khắc đủ loại động vật và hoa lá. Không chỉ trang trí tinh mỹ mà quan trọng hơn là có thể nâng đỡ vững chắc toàn bộ bức tường, ngăn hơi ẩm từ mặt đất xâm thực. Lịch sử của Bích Cửu Long — Bích Cửu Long này vốn thuộc phủ Đại vương. Đại vương đời thứ nhất tên là “Chu Quế”, là người con trai thứ mười ba của hoàng đế lúc bấy giờ. Hoàng đế phái ông trấn thủ Đại Đồng, nơi giữ vai trò hạt nhân của phòng tuyến biên giới phía bắc. Khi đó nơi đây được gọi là “cánh cửa của Bắc Kinh”, đủ thấy địa vị của Đại vương cao đến mức nào. Sau khi đến Đại Đồng, Đại vương mô phỏng phong cách của hoàng cung Nam Kinh và bắt đầu xây dựng cho mình một vương phủ quy mô lớn. Vương phủ này có diện tích khoảng 180.000 mét vuông, chiều dài bắc - nam khoảng 690 mét, chiều rộng đông - tây khoảng 260 mét. Quy cách và bố cục của nó gần như có thể xem là một “phiên bản thu nhỏ” của Tử Cấm Thành Bắc Kinh. Bích Cửu Long mà ngày nay chúng ta nhìn thấy được xây trước cổng chính của phủ Đại vương, làm bích chiếu để thể hiện uy nghi và vinh quang của vương phủ. Sử sách chép rằng ông “tính tình hung bạo”, ở địa phương rất ngang ngược, có khi thậm chí còn dẫn theo con trai và gia binh ra phố gây chuyện. Triều đình về sau nhiều lần cảnh cáo, cắt giảm hộ vệ và quyền lực của ông, nhưng do huyết thống tôn quý nên ông vẫn giữ được tước vị cho đến khi qua đời. Bắt đầu từ Đại vương đời thứ nhất Chu Quế, trước sau đã có tổng cộng 11 đời Đại vương sinh sống và xử lý chính vụ trong tòa vương phủ này. Vì vậy, phủ Đại vương không chỉ là nơi ở mà còn là một trong những trung tâm chính trị và quân sự của vùng biên cương phía bắc dưới triều Minh. Mãi đến năm 1644, quân khởi nghĩa nông dân đánh chiếm thành này, vị Đại vương cuối cùng bị giết, vương phủ bị thiêu rụi trong biển lửa, gần như biến thành đống hoang tàn. Năm 1649, Đại Đồng lại xảy ra binh biến, thành bị thảm sát, những kiến trúc còn sót lại tiếp tục bị phá hủy, phủ Đại vương hoàn toàn biến mất khỏi mặt đất. Trong chuỗi chiến hỏa liên tiếp ấy, chỉ có bức bình phong xây trước cổng vương phủ — Bích Cửu Long — là kỳ diệu thay vẫn sống sót. Vì thế, nó không chỉ là một bức tường mà còn là một đoạn lịch sử huy hoàng bị thời gian đông cứng lại. Đó là “người sống sót” duy nhất còn đứng vững trên đống tàn tích vương triều của thành phố này. Nó chứng kiến sự phồn hoa và hủy diệt của vương phủ, cũng chứng kiến sự tàn khốc và công bằng của lịch sử — quyền lực rồi sẽ tan thành tro bụi, chỉ có nghệ thuật và tinh thần thủ công mới có thể trường tồn. Năm 2011, thành phố Đại Đồng khởi động công trình phục dựng phủ Đại vương. Trên nền cũ, theo ghi chép tư liệu và quy chế vương phủ thời Minh, người ta đã dựng lại tòa “Tiểu Cố Cung” này. Nếu bạn hứng thú, cũng có thể đến tham quan sau bữa tối; ở đó còn có một loạt tiết mục biểu diễn, được đánh giá khá tốt.
Bữa tối, ngoài việc chuẩn bị cho bạn các nhà hàng mang hương vị chính gốc miền bắc Sơn Tây, còn có các món ăn fusion đặc sắc của địa phương. Tất nhiên, xét đến đặc trưng của mì dao xắt địa phương, thử thêm những hương vị khác nhau cũng rất thú vị.
Khi ánh sáng lung linh rực rỡ của men lưu ly trên Cửu Long Bích trải ra trước mắt, hành trình khám phá của chúng ta hôm nay cũng sắp khép lại một cách trọn vẹn tại đây. Nhìn lại chặng đường đã qua, từ bức bích họa rộng 900 mét vuông trong chùa Hoa Nghiêm do Đổng An dốc cạn 33 năm tâm huyết để hoàn thành, đến kỳ tích kiến trúc thời Liêu - Kim ở chùa Thiện Hóa vẫn giữ được bố cục hoàn chỉnh sau nghìn năm mưa gió; từ quần thể điện đường độc đáo kết hợp phong cách Trung Hoa và phương Tây trong Đại Thanh Chân Tự, đến nghệ thuật tôn giáo mang thần thái riêng của Thuần Dương Cung, Văn Miếu và Quan Đế Miếu — từng bước một, chúng ta đã tìm hiểu và chứng kiến con người dùng sinh mệnh hữu hạn để chạm khắc nên vẻ đẹp tiệm cận vĩnh hằng. Giữa những báu vật nghệ thuật mỗi nơi một vẻ, nhưng đều ẩn chứa khát vọng chung của con người đối với cái đẹp và đức tin, liệu bạn có cảm nhận được sự ôn hòa và thông đạt của tín ngưỡng kiểu Trung Hoa? Ở đây, Phật giáo, Đạo giáo, Nho giáo và Hồi giáo vượt qua ranh giới giáo phái để dung hòa và cùng tồn tại. Cũng như những gì chúng ta đã thấy hôm nay, tín ngưỡng kiểu Trung Hoa chưa bao giờ là sự phụ thuộc mù quáng vào thần quyền, mà đúng hơn là một niềm xác tín vững vàng, thiết thực: chúng ta kính thần phụng Phật chỉ để tìm sự an yên trong lòng, để có thêm một phần dũng khí tiến bước giữa sóng gió cuộc sống; nhưng chúng ta càng hiểu rõ hơn rằng, điều thật sự có thể tạo nên vẻ đẹp vĩnh cửu như bích họa chùa Hoa Nghiêm, khiến năm tháng cũng phải cúi mình, mãi mãi là những con người như Đổng An, những người dùng sinh mệnh hữu hạn để dốc trọn nỗ lực đến mức tận cùng. Cái gọi là “thần lực”, chẳng qua chỉ là cách diễn giải đầy chất thơ cho sự kiên định đến cực hạn của con người. Nếu không có nửa đời chuyên chú mà Đổng An đã dốc cạn, thì đã không có những nét bút và sắc màu vẫn làm rung động lòng người sau ngàn năm ấy. Niềm tin “việc thành do người” này từ lâu đã ăn sâu vào nền tảng tinh thần của người Trung Quốc: chúng ta cầu phúc, kính thần, chưa bao giờ là phó mặc hoàn toàn số mệnh, mà là để hấp thu sức mạnh tiến lên, để càng kiên định nắm chắc bánh lái vận mệnh trong tay mình. Mong rằng những báu vật nghệ thuật đã làm đông lại thời gian này sẽ trở thành một kỷ niệm quý giá và sâu đậm trong ký ức của bạn. Và cũng mong rằng sự đồng hành hôm nay không chỉ giúp bạn chiêm ngưỡng vẻ đẹp đỉnh cao của nghệ thuật tôn giáo cổ điển Trung Hoa, mà còn giúp bạn cảm nhận được sự kiên định đến tận cùng với đức tin và mỹ học đã kéo dài suốt nghìn năm. Nếu hôm nay quý vị hài lòng với hành trình này, xin đừng tiếc cho chúng tôi một đánh giá tốt. Điều đó sẽ rất hữu ích đối với những du khách khác muốn tìm hiểu sâu hơn về Trung Quốc và khám phá hành trình văn hóa này. Tất nhiên, nếu có điều gì khiến quý vị chưa hài lòng, cũng xin hãy kịp thời cho chúng tôi biết, điều đó sẽ thúc đẩy chúng tôi không ngừng cải thiện dịch vụ. Xin chân thành cảm ơn, chúc quý vị tối nay có một giấc mơ đẹp, chúc ngủ ngon.
1、Ngoài Thuần Dương Cung đóng cửa vào thứ Hai, các điểm tham quan khác đều mở cửa quanh năm.
2、Vui lòng mang giày thoải mái, hôm nay sẽ phải đi bộ khá nhiều.
3、Cố gắng mang theo pin sạc dự phòng để đảm bảo điện thoại luôn trong trạng thái hoạt động.
4、Vui lòng không mang quá nhiều đồ, đặc biệt không mang dao cụ hoặc vật dễ vỡ.
5、Vui lòng luôn mang theo hộ chiếu hoặc bản sao hộ chiếu.
6、Trước khi vào địa điểm tôn giáo, vui lòng chú ý xem có biển báo “không chụp ảnh” hoặc “không dùng đèn flash” hay không; bên trong Đại Thanh Chân Tự không được ăn thực phẩm có thành phần từ thịt heo.
7、Khi dùng bữa, nếu quý khách nhạy cảm với vị cay, có thể nói với nhân viên phục vụ “ít cay” (đối chiếu Trung-Anh) hoặc “không cay” (đối chiếu Trung-Anh).
8、Chùa Hoa Nghiêm nên đặt lịch trước 3 ngày, các chùa khác có thể đặt tại chỗ.
9、Đại điện chùa Hoa Nghiêm tọa tây hướng đông, ánh nắng buổi sáng sẽ chiếu thẳng vào trong điện, ánh sáng dịu nhẹ, là thời điểm tham quan đẹp nhất.
Đăng nhập ứng dụng EasyGo China bằng email bạn dùng khi thanh toán. Sản phẩm đã mua sẽ hiển thị trong Chuyến đi của tôi.
Lộ trình của bạn sẽ khả dụng trong ứng dụng 2 ngày sau khi mua.
Vé vào cửa và đặt chỗ có thể tính riêng. Hãy kiểm tra thông tin chính thức của điểm tham quan trước chuyến đi.
★ 5.0 / 5 · 6 đánh giá từ du khách dùng ứng dụng
Even the kids were impressed. Huayan Temple's pure copper underground palace is shiny enough to wow anyone, and the Nine Dragon Wall is a great photo stop. Shanhua Temple and the Confucius Temple are quieter and calmer. Lunch was a hit with the family, and the pace meant nobody got museum fatigue. A great introduction to why Datong matters.
Datong surprised us completely. The Great Mosque from 1324 blends Islamic and Chinese styles seamlessly. Shanhua Temple's perfectly preserved layout moved me most. We left feeling we had only scratched the surface — a heavyweight history day, and one that rewards a slow pace.
Photographers and art lovers, go to Datong for Shanhua Temple alone — one of the few Buddhist temples in China with a completely preserved original layout, and the proportions are flawless. Huayan Temple's murals and the Great Mosque complete a day of remarkable religious art. Nearly empty on a weekday; I had whole halls to myself.
The murals at Huayan Temple took thirty-three years to paint. That kind of devotion reminds me of Giotto and Michelangelo — religious art turns a human life into a tool for touching eternity. Shanhua Temple is the most complete Liao-Jin Buddhist temple that survives; in one day we saw Buddhist, Taoist, Confucian and Islamic heritage. Rare anywhere in the world.
This Datong old-city temple loop was my kind of day: structured, walkable, and packed with “how did they build this?” moments. Huayan Temple was the standout—Liao–Jin architecture plus the murals and that pure copper underground palace felt both spiritual and seriously impressive from a craftsmanship standpoint. I also loved how the tour didn’t treat Datong as “only Buddhist sites”: the Great Mosque, Confucian Temple, and Chunyang Palace made the city’s cultural mix feel real, not just a textbook idea. The Nine-Dragon Wall was a perfect photo stop—bright glaze, bold Ming-era presence, and easy to appreciate even if you’re not a history expert. Food planning was a lifesaver: I got to focus on art and details, then refuel with knife-cut noodles and a classic pork or beef noodle bowl without hunting around.
Фрески храма Хуаянь перехватывают дыхание, ляо-цзиньский зал храма Шаньхуа трогает до слёз своей сохранностью, глазурь Девятидраконовой стены слепит на солнце — Датун собрал «семейный альбом» религиозного искусства Китая. Изучая язык, я выучила здесь новые слова: величественно, торжественно, безмятежно.
Thêm ý tưởng cho một ngày đáng nhớ.
Tour tự túc
Tour tự túc